r/boardgames
u/touching_payants
Mọi người ơi, sao cái kiểu người này lại phổ biến trong văn hóa board game vậy?? Bạn đang học chơi một game, và kiểu gì cũng có một đứa trong bàn nghĩ rằng bạn đang chơi sai, rồi tự cho mình quyền chỉ đạo bạn phải đi nước gì.
Hoặc biến thể “tử tế giả trân”: tự nhận trách nhiệm dạy bạn chơi, thậm chí còn tự tay di chuyển quân của bạn, kể cả khi nó cũng mới học game y như bạn. Bất kể trình độ thực sự của họ ra sao, họ quyết định rằng họ hiểu game hơn bạn, nên giờ đến lượt họ quản lý lượt chơi của bạn. Nói thật là cả hai thể loại người này đều đáng ghét.
Hôm qua ở PAX, mình đã có một cái kết ngày cực kỳ hụt hẫng. Mình tham gia một game co-op khá dài, kiểu mọi người vào vai lính thủy đánh bộ (Marines) trong Aliens. Ông bạn ngồi cạnh mình ban đầu rất thân thiện, cho tới khi chắc là mình bắt đầu làm ổng khó chịu, và ổng bắt đầu “giúp đỡ” bằng cách giải thích mình nên làm gì trong lượt của mình. Mình cố lờ đi bằng cách nói to nước đi của mình rồi cứ thế làm, không thèm phản hồi mấy chỉ dẫn của ổng. Nhưng ổng thật sự không biết điều. Đến một lúc còn bực mình, vung tay lên rồi nói: "Ờ thì tôi thấy đi nước đó phí lượt lắm, nhưng thôi. Muốn làm gì thì làm"
Những người chơi cùng đều là bạn của ổng, và ổng để họ tự chơi lượt của mình. Nhưng cứ đến lượt mình là ổng lại ra lệnh thẳng mặt, không hề giả vờ rằng đó là quyết định của mình. Điên thật sự là không ai trong bàn thấy có vấn đề gì, cảm giác gaslighting rõ rệt.
Cuối cùng mình bỏ bàn đi luôn. Mình vẫn giữ bình tĩnh, nhưng rõ ràng là chẳng còn vui nữa. Thật sự rất bực khi đã bỏ ra vài tiếng đồng hồ cho một ván game rồi phải bỏ ngang chỉ vì hành vi rác rưởi của người khác. Mấy ông này toàn đàn ông 30 mấy tuổi chứ có phải con nít đâu. Làm ơn, cư xử cho ra con người chút đi.
ETA: Mình không thể ghi lại từng cái nhíu mày, từng ánh mắt hay ngôn ngữ cơ thể trong bài post được. Có thể bạn cũng từng ở vào tình huống mình là người lạc lõng trong nhóm, và nói gì ra cũng làm tụt mood cả bàn. Bạn cứ tin mình đi, nên dừng ván game để dạy một người "đờn ông" trưởng thành về ranh giới cá nhân lúc đó không phải lựa chọn hợp lý.
EDIT 2: Ừ, đúng là không phải gaslighting, mấy bạn nói đúng. Nó đơn giản là một mớ tệ hại khi mọi người khác đều thấy bình thường với hành vi đó, nhưng đúng là khác với việc họ nói rằng chuyện đó chưa từng xảy ra.
______________
u/derangerd
“Cảm ơn góp ý nha, nhưng để tôi tự mắc sai lầm của mình.” là câu tôi hay dùng trong mấy trường hợp hiếm hoi kiểu đó.
-> u/sstair
“Tui cảm ơn mấy gợi ý, nhưng tui đến đây để chơi game, chứ không phải ngồi coi ông chơi game.”
-> u/RAMAR713
"Đừng bao giờ cắt ngang kẻ địch khi hắn đang phạm sai lầm." — Tôn Tử, Binh pháp Tôn Tử
______________
u/fzkiz
Cái này không phải chỉ riêng giới board game đâu, mà là ở đâu cũng có. Thử nuôi con xem, nấu ăn, hẹn hò, làm đồ thủ công...lĩnh vực nào cũng có kiểu người này hết.
-> u/HeinousAnus69420
Có nhiều lý do lắm. Một phần là vì chuyện này mang tính chủ quan, và một mức độ giúp đỡ / “coaching” nào đó thì thực ra là có ích.
Thêm nữa, việc chỉ dẫn người khác thường đi kèm với khoe mẽ gián tiếp, nên cái mức “vừa đủ” của việc chỉ dẫn không được yêu cầu sẽ khác nhau tùy nhóm và tùy người.
Với mỗi hai người thấy khó chịu vì bị chỉ bài trong lượt chơi, thì lại có một người muốn được chỉ nhiều hơn, nhất là trong vài lượt đầu của một game mới hoặc gần mới.
Riêng với board game, tui thường chủ động hơn với những người ít chơi board game, và kiềm lại hơn với những người chơi nhiều, kể cả khi game đó là game mới đối với họ. Với nhóm chơi nhiều, tui thường giải thích cơ chế bằng cách so sánh với các game khác, hoặc nói về mối quan hệ tổng quát giữa các loại tài nguyên, thay vì chỉ thẳng nước đi.
Nhưng nói chung thì tui chỉ bảo người khác nên làm gì trong lượt khi họ chủ động hỏi. Hoặc khi người mới sắp đưa ra một quyết định đầu game mà quá tệ, kiểu về sau chắc chắn sẽ toang.
-> u/Plucky_DuckYa
Tui nhớ hồi vợ chồng tui lần đầu có em bé, có một người bạn cho tui một trong những lời khuyên hay nhất đời.
Ông ấy nói: “Nghe nè, sẽ có rất nhiều người có quan điểm cực kỳ mạnh mẽ về việc nuôi dạy con, và nhiều người trong số đó sẽ không ngại nói thẳng vào mặt ông. Rất có thể ông sẽ không đồng ý, và lúc đó ông có vài lựa chọn: một là bảo họ phắn đi và tạo ra bầu không khí căng thẳng, dù họ có thể là người quan trọng trong đời ông; hai là chỉ cần nói: ‘Cảm ơn vì đã chia sẻ, tui sẽ cân nhắc kỹ’...rồi sau đó cứ làm đúng cái ông định làm từ đầu. Họ cảm thấy mình được lắng nghe, ông thì chẳng mất mát gì, và không ai nổi điên cả.”
Lời khuyên đó áp dụng rất tốt trong rất nhiều tình huống.
______________
u/Habba84
Nó phổ biến tới mức người ta còn đặt hẳn thuật ngữ cho nó (thậm chí là vài cái): Quarterbacking, Alpha Gaming, Backseat Gaming, v.v.
Một số game co-op còn được thiết kế để chủ động chống lại chuyện này, bằng cách dùng thông tin ẩn hoặc không đầy đủ. Làm sao alpha game được khi không biết người khác có gì trong tay hay họ muốn làm gì.
-> u/Banjo_Fett
Tôi có một nhóm mỗi năm đều chơi Lord of the Rings LCG nguyên cả ngày ở tiệm board game địa phương.
Có một năm, có người dẫn theo một người bạn và người này quarterback liên tục, bất chấp cả nhóm đã phát tín hiệu rõ ràng là bớt lại đi.
Có lúc họ còn vươn tay qua phía bàn của tôi, rồi gõ vào một con ally của tôi để bảo nó đi đỡ đòn cho họ.
Đó cũng là lần cuối cùng họ chơi chung với bọn tôi.
-> u/RBtek
Mọi người hay nhắc tới thông tin ẩn, nhưng cách phổ biến hơn nhiều và cũng là cách mà game không co-op hay dùng là: Cho người chơi có việc khác để làm, thay vì ngồi chỉ bài.
Thiết kế game sao cho người chơi có thể làm gì đó ngay cả khi chưa tới lượt, thay vì bắt họ phải chọn giữa ngồi chỉ bài người khác hay ngửa mặt nhìn trần nhà cho qua thời gian.
-> u/BuckRusty
Quarterbacking là vấn đề của người chơi, không phải vấn đề của game.
-> u/Hastyscorpion
Tôi thì không đồng ý chút nào. Nếu bạn chơi một game co-op mà mọi thông tin đều mở, và có một người giỏi / nhiều kinh nghiệm hơn hẳn, thì chuyện đó chắc chắn ảnh hưởng cách game diễn ra. Những người ít kinh nghiệm hơn sẽ tự nhiên nghe theo người nhiều kinh nghiệm. Còn nếu họ không làm vậy, thì có khi người nhiều kinh nghiệm đó chẳng thực sự cố giúp team thắng.
Quarterbacking có thể là vấn đề người chơi. Nhưng nó cũng có thể là vấn đề thiết kế game. Chơi Pandemic không hề vui nếu chênh lệch kỹ năng/kinh nghiệm quá lớn. Cách dễ nhất để tránh chuyện này là nên có thông tin ẩn mà người chơi không được phép chia sẻ với nhau.
-> u/0n10n437
Tôi từng nghe người ta gọi nó là “gamesplaining” vài lần rồi.
______________
u/The_Hermit_09
Ừ, tui ghét vụ này lắm. Nguyên tắc của tui là: giúp về luật, không giúp về chiến thuật.
-> u/LimeySponge
Nếu thấy người mới loay hoay quá, tui sẽ hỏi họ có muốn được gợi ý nước đi không. Nếu họ nói có, tui sẽ cố đưa ra 3 hướng khác nhau, để họ tự chọn cái nào thấy hứng thú nhất.
-> u/Little_Froggy
Tui cũng thấy là nhiều người cảm thấy được hỗ trợ hơn khi tui giải thích lý do đằng sau các lựa chọn, nhất là khi họ đang chuẩn bị đi một nước cho thấy họ chưa thật sự hiểu luật hoặc “vì sao” mình làm vậy.
Tui cũng là người trong nhóm học luật và hướng dẫn luật chơi cho mọi người, nên bạn bè thường tin rằng tui đang thật sự giúp họ. Chắc họ cũng tin là tui phân biệt được lúc nào họ còn đang làm quen, và lúc nào họ đã bắt đầu tự xây dựng chiến thuật của riêng mình.
______________
u/RoyRockOn
Quan điểm của tôi là thế này: board game mang lại cấu trúc cho tương tác xã hội. Chúng thu hút rất nhiều người "thần kinh khác biệt" (neurodiverse), những người dùng board game như một cây cầu để bù đắp cho các quy tắc xã hội không được viết ra mà họ gặp khó khăn trong việc nắm bắt.
Rất nhiều lúc, họ không hề nhận ra mình đang gây khó chịu, có khi còn nghĩ rằng mình đang lịch sự và giúp đỡ, và họ không đọc được sự không thoải mái mà họ tạo ra cho người khác.
Khi tôi nói chuyện thẳng thắn nhưng lịch sự với họ về hành vi đó và vì sao nó không được hoan nghênh, thì đa số đều dừng lại. Ít nhất là trong một thời gian - đôi khi vẫn cần nhắc lại vài lần.
______________
u/Harbinger2001
Game co-op nổi tiếng là hay dính cái gọi là quarterbacking. Rất nhiều game co-op hay hiện nay được thiết kế để cố tình đưa vào thông tin ẩn và/hoặc hạn chế giao tiếp để ngăn đúng vấn đề này. Vấn đề nằm ở chỗ: phần lớn game co-op thực chất là bài toán cần giải, và nếu bạn có kinh nghiệm thì “nước đi đúng” thường lộ rõ. Vậy thì bạn phải làm gì khi một người ít kinh nghiệm đi những nước kém tối ưu? Cá nhân tôi thì thường ngậm miệng lại và để mọi người chơi theo ý họ, chấp nhận rằng khả năng cao là cả đội sẽ thua, nhưng tôi vẫn vui vì được chơi và còn có cơ hội chơi lại với họ lần sau.
Nếu tôi chỉ bài cho họ phải làm gì, thì rất có thể sẽ không bao giờ chơi lại với họ nữa.
-> u/bartonar
Kinh nghiệm chơi co-op tốt nhất mà tôi từng có, nghe hơi ngược đời, là khi toàn bộ nhóm đều là kiểu người này: họ đều nói rõ với nhau kiểu “kế hoạch dài hạn của tôi là thế này”, “tôi nghĩ lựa chọn tốt nhất hiện tại là thế kia”, rồi cả nhóm cùng thảo luận và thống nhất những lượt đi tiếp theo. Nó làm thay đổi hoàn toàn động lực của ván chơi, nhưng miễn là mọi người đủ bản lĩnh để bảo vệ ý tưởng của mình và kiềm cái tôi của mình để đi theo quyết định chung, thì ván game đó đỉnh cực kỳ.
Ngược lại, nếu có ai đó mang tư tưởng “hoặc làm theo, hoặc khỏi chơi”, thì thôi rồi. Chỉ cần một người cố tình không làm theo những nước đi mà cả nhóm đang kỳ vọng, là toang hết, vì lúc đó bạn cũng không thể cam kết trọn vẹn vào kế hoạch của họ được nữa.
-> u/onionbreath97
Nghe có vẻ là bạn đang làm đúng cách rồi đó. Đưa ra ý kiến của mình, nhưng để người chơi tự quyết định.
Tôi tin chắc rằng đây trước hết là vấn đề người chơi, rồi mới tới vấn đề thiết kế game. Cùng một game, nhưng chơi với hai nhóm khác nhau thì trải nghiệm có thể khác nhau một trời một vực.
-> u/RBtek
Cách nhìn đó là quy kết sai nguyên nhân. Bạn có trải nghiệm khác nhau với các nhóm khác nhau là vì mỗi nhóm có phân bố trình độ khác nhau.
Ví dụ: Nếu bạn là người chơi yếu nhất trong một nhóm, bạn sẽ thấy mình chẳng có gì để đóng góp trong lượt của người khác, và tới lượt mình thì hoặc là bị người khác áp đảo chỉ đạo, hoặc họ ngồi im lặng lịch sự. Ngược lại, nếu bạn là người chơi giỏi hơn hẳn phần còn lại, thì bạn cũng gần như không được tham gia, vì bất kể hành động nào của bạn cũng có thể thành hành vi quarterback ván game đó.
Vấn đề vẫn nằm ở thiết kế game: game không cho người chơi việc gì tốt hơn để làm ngoài việc chỉ đạo người khác.
Tất nhiên, trong một số trường hợp cực đoan thì đúng là do người chơi. Ví dụ như quarterback đối thủ trong cờ vua thì rõ ràng là do người chơi rồi.
_____________________
Link bài gốc: https://tinyurl.com/5fn462vy
Bài viết được dịch bởi Introvert Board Gamer.
Nhận xét
Đăng nhận xét